Nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong khai thác, chế biến khoáng sản

19/06/2019 - Thứ Tư - 23:19 Lượt xem: 51

Với sự phát triển ồ ạt, nhưng thiếu quy hoạch, công nghệ lạc hậu và công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản còn nhiều hạn chế, được coi là những nguyên nhân dẫn đến sự ô nhiễm môi trường ở nhiều địa phương hiện nay. Nhằm từng bước khắc phục tình trạng nêu trên, bên cạnh việc bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, thì vai trò của công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với lĩnh vực này là hết sức quan trọng.

Hiện nay cả nước có khoảng 450 mỏ khai thác khoáng sản do nhà nước quản lý, khai thác nhưng mới chỉ mang về chưa đến 3,5% GDP, trong khi đó các hoạt động khai thác khoáng sản có tác động rất lớn tới diện tích rừng, do phải chuyển đổi mục đích phục vụ cho khai thác khoáng sản. Theo số liệu thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy, diện tích chiếm dụng đất rừng cho hoạt động khai thác khoáng sản ở một số tỉnh như: Bắc Giang (diện tích chiếm dụng đất rừng của mỏ than Đồng Rì là 1.343 ha, các mỏ khai thác than khác là 343,52 ha); Quảng Nam (mỏ vàng Bồng Miêu, mỏ vàng Phước Sơn chiếm dụng 302,3 ha, các mỏ khai thác đá, cát chiếm dụng gần 200 ha)… Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng cho thấy, trong ba năm (2008 – 2011), toàn quốc đã chuyển mục đích sử dụng 11.312 ha rừng, đất lâm nghiệp sang khai thác khoáng sản, song việc kịp thời hoàn phục môi trường, trồng lại rừng tại các khu vực kết thúc khai thác hầu như chưa được quan tâm thực hiện.

Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành đợt giám sát chuyên đề về tình hình thực hiện chính sách, phát luật về quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường năm 2012 đã nêu rõ: Tình trạng thất thoát, lãng phí, kém hiệu quả và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng xảy ra thường xuyên ở hầu hết các dự án khai thác khoáng sản, do công tác lập, thực hiện quy hoạch, kế hoạch, quyết định đầu tư dự án thiếu cơ sở, chưa tính toán đến các chi phí, lợi ích về mặt xã hội và môi trường, thời gian dự án kéo dài, thủ tục hành chính phiền hà và qua nhiều công đoạn, năng lực nhà thầu, tư vấn còn nhiều hạn chế… Do nhiều địa phương quá chú trọng vào việc phát triển kinh tế, nên tình trạng khai thác khoáng sản bừa bãi gây suy thoái môi trường và làm mất cân bằng hệ sinh thái đang diễn ra ở nhiều nơi, nhất là các hoạt động của các mỏ khai thác than, quặng kim loại và vật liệu xây dựng của các doanh nghiệp nhỏ, tư nhân. Các khu mỏ đang khai thác hiện nay hầu hết nằm ở vùng núi và trung du cùng với công nghệ khai thác hiện nay chưa hợp lý, nhất là đối với các kim loại nên mức độ gây ô nhiễm, suy thoái môi trường, phá hủy rừng, hủy hoại về mặt đất, ô nhiễm nguồn nước, đất canh tác, không khí…, đã ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của các ngành kinh tế khác như nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và du lịch.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực này, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do công tác bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản chưa được quan tâm đúng mức. Dù công tác đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường (TĐMT) và cam kết bảo vệ môi trường (CKBVMT) đã được áp dụng, tuy nhiên công tác này còn nhiều bất cập như một số quy hoạch khoáng sản cấp T.Ư chưa lập hoặc chưa hoàn thành công tác đánh giá môi trường. Có nhiều dự án khai thác, chế biến khoáng sản lập TĐMT còn mang tính chất đối phó, hình thức, hợp lý hóa hồ sơ theo thủ tục quy định về cấp phép và nhiều dự án khi thay đổi, mở rộng quy mô nhưng không tiến hành lập lại TĐMT, CKBVMT trình duyệt theo quy định.

Bên cạnh đó, việc tổ chức triển khai thực hiện TĐMT và CKBVMT đã lập cũng chưa được thực hiện nghiêm túc, thậm chí không thực hiện. Ngoài ra, việc thẩm định và triển khai các dự án cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản theo Nghị định số 71/2008/QĐ-TTg về ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường đối với hoạt động khai thác khoáng sản, tuy nhiên, thực tế triển khai hoạt động đã gặp không ít khó khăn, vướng mắc dẫn đến hiệu quả chưa cao. Đến hết năm 2011, có tới 4.201 giấy phép khai thác khoáng sản các loại, song mới có 86 dự án (chiếm 2%) thực hiện ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường tại Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam. Trong khi đó, công tác thanh tra, kiểm tra chưa phát hiện, ngăn chặn kịp thời nhiều vụ hủy hoại môi trường nghiêm trọng trong quá trình khai thác, chế biến khoáng sản. Điều đáng lo ngại, có đến 90% số cơ sở sản xuất, kinh doanh khai thác, chế biến khoáng sản vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

Nhằm từng bước khắc phục, hạn chế vấn đề ô nhiễm môi trường trong khai thác, chế biến khoáng sản, đồng thời nâng cao hơn nữa công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực thời gian tới, cần khẩn trương rà soát Nghị định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các bộ có liên quan theo hướng phân công cụ thể trách nhiệm, tập trung quản lý thống nhất đầu mối quốc gia, khắc phục sự phân tán, chồng chéo về nhiệm vụ bảo vệ môi trường. Tăng cường năng lực quản lý môi trường các cấp, nhất là tập trung vào cấp quận, huyện, xã, phường. Tiếp tục rà soát các quy định về ký quỹ phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản theo hướng quy định cụ thể về định mức trong công tác cải tạo, phục hồi môi trường và cần làm rõ phương án, trách nhiệm cải tạo phục hồi môi trường của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, cũng như tuyên truyền, vận động người dân tham gia tích cực trong việc phát hiện, tố cáo các hành vi vi phạm của các tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực này.

Nguồn: vinacomin

Ý kiến đánh giá

Gửi ý kiến của bạn

Các bài viết khác

Thời tiết


Giá vàng

Loại Mua Bán
SJC 37.400 38.400
Nhẫn ép 35.400 36.400
ĐVT: tr.đ/lượng

Ngoại tệ

USD21,140
GBP33,796
HKD2,735
CHF23,189
JPY214.96
AUD20,199
CAD20,491
SGD17,065
EUR28,642
NZD17,814
Bat Thái Lan679
Krone Nauy3,546

Đăng ký nhận tin qua Email

Nhập chính xác email của bạn để nhận được bản tin từ chúng tôi !

Thống kê truy cập

Trực tuyến : 107

Hôm nay : 2,431

Hôm qua :4,324

Tất cả : 1,632,998